شجره نامه طایفه زینل

دستورزبان لری

نکته های مربوط به دستور زبان(گویش) لری
هفت نکته مهم زیر برای شناختن ترکیب کلمات لری کمک خواهد کرد:
۱- حرف "ب" اگر بصورت ساکن بعد از "الف" در کلمات چند حرفی بیاید در لری تبدیل به "واو" می شود:  خواب = خو  ،  آسیاب= آسیو
۲-کلمات دو حرفی ای که حرف آخرشان "ب" باشد در لری به "واو" مبدل می شوند: شب= شو ، لب= لو، تب= تو، 
۳- غالبا دو حرف "الف و نون" آخرکلمات فارسی در لری تبدیل به یک حرف "واو" می شوند: نان= نو، جان= جو، ران= رو، خان= خو
۴- کلمات فارسی ای که به "الف و میم" ختم می شوند در گویش لری حرف "الف" آنها به "واو" مبدل می شود: شام= شوم، جام= جوم، پیغام= پیغوم
۵- اغلب کلمات فارسی که با حرف"خ" شروع می شوند در لری حرف "خ" آنها به "ح" تبدیل می گردد: خوردن= حردن ، خواسته = حاسه، خانه= حونه
۶-کلمات فارسی ای که اخرشان به سه حرف"انه-الف،نون،ه" ختم شود در لری "الف" انها به "واو" تبدیل می شود تا نشانه ضمه بدون اشباح باشد: دانه= دونه، لانه= لونه، شانه= شونه
۷- کلماتی که به دو حرف "الف و واو" ختم می شوند در لری "الف" آنها حذف می شود: گاو= گو، ناو= نو

ضمایرلری
 
من ---- مه  ----me 
تو ---- تو  ----to 
او ---- او  ----oo 
ما ---- ایما--- ima
شما ---- شما ---shema
آنها ---اونو---oono   مرا ---- منه----  mene
ترا ---- تنه----tone
اورا----اونه---- oone
مارا----ایمانه---imane
شمارا----شمانه---shemane
آنهارا--اونونو---oonone
به من ---- وم  ----  vem
به تو ---- وت  ----  vet
به او ---- وش  ----vesh
به ما ---- ومو--- vemo
به شما ---- وشما ---shema
به آنها ---وشو---vesho بامن ---- وام  ----vam 
باتو ---- وات  ----vat
بااو ---- واش  ----vash
باما ---- وامو--- vamo
باشما ---- واشما ---shema
باآنها ---وااونو---oono 

+ نوشته شده در  پنجشنبه سی و یکم فروردین 1391ساعت 20:14  توسط محمد  | 

زبان لری

فارسی
گفتش
لری
خوراک- دم پخت
Ash
آش
آسیاب -آسیا
Asiy-Aow
آسیاو
//
asiy-Aow
اسیآو
آرام
Arem
آرم
شکم
eshkam
اشکم
اقبال
baxt
بخت
اشک
aser
اسر
خارپشت
ZeZO
ژژو
پارسال
pAr
پار
پرچین
parchi
پرچی
پادشاه
pAteshA
پاتشاه
پریروز
pariyr
پریر
خورشید
xvar
خور
خواهر
xo-ar
خور
درخت
dAr
دار
عقاب
dAl
دال
دوشیدن
doxteh
دوخته
عدد 2
du
دو
جنگل -درختان انبوه
razou
رزو
بی پوشش -عریان
rout
روت
//
riyt
ریت
زن
Zan
ژن
سهمیه - ترس
sam
سم
سرخ
sour
سور
 عدد 6
shash
شش
کنار-زیربغل
kash
کش
گرد-غبار
gart
گرت
گردش
gasht
گشت
تپه
gar
گر
نوعی طالبی
garmak
گرمک
عقده - گره
ge-rye
گری
حفره -دره
gour
گور
عریان - لخت
lutak
لوتک
باد
vAy
وای
شوهر
mira
میره
//
mirak
میرک
درخت مورد
mort
مورت
پرییدن - پرش
vAz
واز
تن - سینه - کنار- بر
var
ور
بره
vark
ورک
خاطر - یاد
viyr
ویر
گراز
ve-rAz
وراز
عدد 1000
hazAr
هزار
عادت - خوی
houk
هوک
هست
hiy
هی
گذاشتن
hiyshteh
هیشته
عدد 1
yak
یک

+ نوشته شده در  پنجشنبه سی و یکم فروردین 1391ساعت 20:12  توسط محمد  | 

رواج | زینل

زینل| جوجه – عله

عله | طهماس خان – علیمراد - علی شاه – اورکه – نظر علی – محمد شاه

نظر علی  |صید علی | عباس

                   |  شیخ علی | صید مهدی |  فریدون – کرمی – آغاجان – مراد – فرج – بهمن – کامران                          

                                                   فریدون | حمید – محمد – رحیم – صمد – مجید

                                                 کرمی   | داوود – حسین – مهران – فتاح

                                                 آغاجان | علی

                                                مراد   | مهدی

اورکه | جعفر - میرزا

جعفر | صفر – جافر – فاضل - ناضل

                صفر| بهرام – حامد

                        بهرام| احسان-محسن- ابراهیم - سامان

               جافر | هوشنگ – علی اکبر – غضنفر-مظفر

                      هوشنگ| بهروز - حسین

                     علی اکبر| امین – رامین – کامین - افشین

                     مظفر  |  سجاد - امین- علی

                    غضنفر| رسول – رحمان – مهدی

              فاضل| بیات – فرزاد- نیكوزاد - آیت

             ناضل| عیسی – ابوالقاسم- محسن – اسحاق


     |  میرزا | حیدر – هاشم – شمس الله – نصر الله – ملک محمد


                 حیدر | علی محمد – سالار – محمد – احمد

                       علی محمد| میلاد

                     سالار| شهرام – فرشید

                     محمد | آرمان

               هاشم | کیومرث – مراد

                      کیومرث | محمدرضا

                     مراد | علی – مهدی

             شمس الله | مصطفی – داریوش

            نصرالله | منوچهر – سعید – کیانوش – وحید

                      منوچهر | مهدی – هادی - امیررضا

         ملک محمد | محمود – مسعود – محمد

                         مسعود | مسلم

 اوركه |  رضا - عالی - والی

 

علیمراد   | عبدالله | یدالله – شکرالله

                         یدالله | قدرت – هدایت – عنایت- جبار 

                                     قدرت | امین - امیر

                        شکر الله | سعید -  سعدی - مجتبی - جمال - محمد



علی شاه  |  صید محمد

                   |  دارا | علی | غلام عباس – غلام رضا – علی رحم – خدا رحم  

                     غلام عباس | حسین – حسن احسان                                                                                                                                                                                                          غلام رضا | محسن – حمید- محمد

             علی رحم   | میلاد

              خدارحم     | امیر

              محمد خان | علی جان – یاری جان                                                             

                            علی جان |  بابا جان - رمضان - حسین جان - حسنی

                            یاری جان | ولی جان – سبزی

محمد شاه | میر علی | بزرگ     مجتبی – ماشاالله – مصطفی – محمد- مسعود

                  |   ماشاالله | رضا                      

                  مجتبی |مهدی -  ابوالفضل                     


+ نوشته شده در  پنجشنبه سی و یکم فروردین 1391ساعت 20:0  توسط محمد  | 

شجره نامه طایفه سگوندتیره زینل شاشا

 

زینل

عله – جوجه

جوجه| آقامیر – نظر – حسن خان

 

آقامیر|کاووس – سیا – موسی

        کاووس | احمد | ید الله – لطیف

                              یدالله | مصطفی – مجتبی – یحیی – مرتضی

                               لطیف | صحبت

         سیا | علی محمد خان – مزبان – اسفندیار

                علی محمد خان | حجت | ابراهیم - محمد

                مزبان | یوسف – مهدی – نصرالله – شمس الله – سیف الله – عصمت الله

                           یوسف | نورالدین – سیف الدین – روح الدین – نظام الدین

                           مهدی | عبدالعلی

                           نصرالله | میرضا – محمدرضا – آقارضا – میرعباس – امیر - حسن رضا -  محسن



                           شمس الله | سیاوش – اسماعیل - مهرداد  

                          سیف الله | فضل الله

                         عصمت الله | عزیز - خدامراد - محسن - مسلم



                اسفندیار | سید جان – سبز مراد

                              سیدجان | ولی جان – حسین جان

                              سبزمراد | سید آقا – عظیم

 

 

 

     موسی | میرعلی – جهانگیر                                         

                 میرعلی | غلام – علیرضا

                            غلام |رحم خدا – کرمی                     

                                 رحم خدا | بیژن – بهزاد

                                                بیژن | محمد

                                                بهزاد | امین - امیرحسین

                                  کرمی | محمود - مسعود - منصور - سجاد - فرزاد                     

                            علیرضا | کرم ضا – مرتضی

                                     کرم رضا | سعید – سامان

                                     مرتضی | مصطفی – محسن – مجید – محمد – حسین

                جهانگیر | عباس |صفی جان – حسین جان – غلام حسن

                                       صفی جان | علیار – علیراس – نورمحمد – علی محمد

                                       حسین جان | حمید – سعید – وحید – رحیم

                                        غلام حسن | رسول – امین – رامین - ابراهیم - محمد

 

 

نظر | محمد علی – میر عباس – حاجی

          محمد علی | چراغعلی

                           چراغعلی | فیروز | مسعود – محمد

          میر عباس | ابراهیم – علیرضا – میرضا – صفری – قدرت

                          ابراهیم | غلام – محمدرضا

                          علیرضا | رضاعلی – میرزاعلی – آقارضا – مرتضی

                           میرضا | غلام - مهرداد - مهران - احسان

                           صفری | بهروز – محسن – محمد

                           قدرت | نصرت – حجت – میلاد

           حاجی | پنجعلی – پاپی – کرم – ولی الله

 

 

 

 

حسن خان | شیخعلی – داوود - علی - اسد

                    شیخعلی | سرهنگ – جان عالی

                                 سرهنگ | هرمز – گودرز – گیو – کیومرث – فرزاد – فرشاد

                                              

                    داوود| کسه – قلی – کریم

                             کسه | شاهمراد – علیمراد – گلمراد – عباس -  رزمراد – جهانبخش

                                      شاهمراد | حمید – فرامرز – بهمن -  برزو

                                      علیمراد | بیژن – سهراب

                                       گلمراد | بابک – سیامک – داود – اعطا – خشایار - ستار

                            قلی | باباخان – پیری – کرمعلی – محمدعلی - حسین

                                   باباخان | سیاوش – نیکو – افشار – بشتار- قباد -  محمد – شیر – حسن خان

                                    پیری | مصطفی

                                    محمدعلی | محمود - علی - رضا

                            کریم | خدارحم – کرمی – نورخدا – سبزخدا

                  علی | حبیب – ملک احمد – هادی

                           حبیب | جواد

                          ملک احمد | جلال – رجب – بزرگی – نصیر – شمی – حاضری –

                                           ظاهری – مهرداد

                          اسد | حیدر

                          هادی | قاسم – رضا - علی

+ نوشته شده در  پنجشنبه سی و یکم فروردین 1391ساعت 19:45  توسط محمد  | 

تاریخ سکونت در خرم آباد

شهری که امروزه به نام خرم آباد نامبردار شده‌است، از نخستین سکونت گاهای مردم ایران به شمار می‌رود. غارهای مسکون دره خرم آباد (غارهای کنجی، یافته، پاسنگر، گراجنه، اشکفت قمری و...) حاوی آثار زندگی انسان غار نشین در دوره‌های موسترین، بارادوستی و زارزی است و «بنابر تاریخ گذاریهای از را آزمایش رادیو کربن در غار کنجی (واقع در دره خرم آباد لرستان)قدمت آثار از 40 تا 50 هزار سال است». گزارش و نتیجه پژوهش و بررسیهای دکترفرانک هو استاد دانشگاه رایس[5] آمریکا و همکارش، فلانری و دیگر پژوهشگران همراه ایشان که در سالهای 1342 و 1343 خورشیدی در لرستان انجام گردید و به سال 1967 در امریکا نشر یافت (دوره پیش از تاریخ در جنوبغربی ایران «لرستان»، ص 4)در بردارنده اطلاعات ارزنده‌ای از دوره پیش از تاریخ خرم آباد است. فرانک هول می‌نویسد: «بهترین اطلاعات ما راجع به سکونت و نحوه امرار معاش انسانهای اواخر پلاستوسن {دوره چهارم زمین شناسی } مربوط به دره خرم آباد لرستان واقع در جنوب غربی ایران است. دره خرم آباد به درازای 15و پهنای 10کیلومتر بین کوههای آهکی که به موازات هم کشیده شده‌اند و در ارتفاع 1170 متر از سطح دریا واقع شده‌است. کوههای اطراف آن به صورت یک منبع ذخیره آب در آمده‌اند. دره خرم آباد دارای چشمه‌های آب خنک و تعدادی غار است. به هم فشردگی این دره و وجود غارهای متعددی که به وسیله انسانهای پیش از تاریخ اشغال گردیده، سبب شد که ما این دره را مرکز تحقیقات مربوط به دوره پالئولیتیک میانه دیرینه سنگی قرار دهیم. تا کنون ما 17 محل از اقامتگاههای انسانی دوره دیرینه سنگی را در این دره یافته‌ایم آنچه مسلم است این است که با تحقیقات بیشتر می‌توان محلهای بیشتری پیدا نمود. از این 17 غار، دست کم 5 غار از انها مربوط به دوره دیرینه سنگی بوده و شامل تمدن موستری [ دوره میانه دیرینه سنگی ] و متجاوز از شش غار دیگر متعلق به دیرینه سنگی فوقانی و شامل تمدن بارادوستی است، 2 غار دیگر نیز مربوط بهپایان دیرینه سنگی فوقانی و شامل تمدن زارزی بوده شاید شش غار دیگر نیز مربوط به دیرینه سنگی فوقانی باشند.آثار خرم آباد حاکی از سکونت دامنه دار و مداومی در زاگرس هستند.فرانک هول « 13مورد تاریخ یابی به وسیله رادیو کربن از آثار دیرینه سنگی در دره خرم آباد» انجام داده ایت که «دو مورد مربوط به دوره موستری و 11 مورد مربوط به مرحله، بارادوستی بوده، 2 مورد نمونه موستری از لایه زیرین غار کنجی به دست آمده و تاریخ آن متجاوز از 40 هزارسال» است و «نمونه بارادوستی به دست آمده از غار یافته بین 21 هزار تا 40 هزار سال پیش تاریخ گذاری شده‌اند» فرانک هول «به علت وفور محلهای دوره دیرینه سنگی دردره خرم آباد به یک دسته بندی موقتی از محلهای مسکونی» به شرح زیر دست یافته‌است : «1-اقامتگاههای فصلی که احتمالا به وسیله 1 یا 2خانواده پدر سالاری در مدت کوتاهی و یک فصل از سال اشغال می‌شده‌اند.2- اقامتگاههای کشتار که به وسیله گروهی از شکارچیان برای یک یا دو روز اشغال می‌شده‌اند که بین 40 هزار تا 100 هزار سال قبل از میلاد مسیح مورد استفاده بوده‌اند.3- اقامتگاههای موقتی که شکارچیان برای لحظاتی کوتاه جهت برررسی وضع شکار یا ساختن ابزار سنگی در آنجا توقف نموده و معمولا پس از ترک کردن دیگر به آنجا مراجعه نمی‌نمودند» وی در ادامه پژوهشهای خود «در دره خرم آباد به محل اردوگاههای شبانی که مربوط به 6000 تا5800 سال پیش از میلاد مسیح» بوده‌اند، دست یافته و نتیجه گرفته‌است که بین 45 هزار تا 38 هزرا سال پیش از این مردمانی غار نشین در این دره سکونت داشته‌اند که گاهی برای شکار غذایی اصلی خود کوچ می‌کرده‌اند.دیگر آثاری که از هزارهای پیش از میلا مسیح در این سرزمین به جای مانده‌اند حکایت از زیست اقوام و تأثیر مردمان و فرهنگ ان بر فرهنگ ایران باستان دارند. پیشرفت آنان به ویژه کاسیها – قدیمی ترین ساکنان و حکام آریایی این دیار که 576 سال بر بابل حکومت کردند – باعث اعجاب جهانیان شده‌است، و به همین دلیل لرستان را«مهد تمدن مفرغ (برنز)» نامیده‌اند.اما در تواریخ نام عیلامیان به عنوان نخستین دولت که به طور منظم بر لرستان حکومت کرده‌اند ثبت شده‌است

+ نوشته شده در  پنجشنبه سی و یکم فروردین 1391ساعت 19:43  توسط محمد  | 

ایل سگوند

 

مردم ایل سگوند ابتدا در قسمت جنوبی لرستان و نزدیک خوزستان در دامنه های شمالی ارتفاعات کیرف و کلا از رشته کوه های هشتاد پهلو زندگی می کردند وبه هین دلیل قشلاق خود را در خوزستان و ییلاق خود را در لرستانمی گذراندند.در وجه تسمیه ایل سگوند نظرات مختلفی به شرح زیر بیان شده است:

((مرحوم رزم آرا مولف کتا ب جغرافیای نظامی ایران،لرستان می نویسد:مطابق اظهارات اهالی و اشخاص مطلع محل،چون آقا میر جد بزرگ علی خان ورحیم خانبرای امرا ر معاش و زندگانی خودپاسبان و مستحفظ یک گله سگ و تازی بوده است.این است که از آن دوره تاکنون به نام سگوند(سگ بند)معروف شده اند....

عده ای از مطلعین نیز اظهار می دارندچون اصالتا طایفه سگوند از طایفه بنی کلاب عرب بوده وبه فارسی آنها را سگوند نامیده اند بدین خاطر این اسم بر روی این طایفه ماندگار شده ست.

حمید ایزد پناه محقق ونویسنده کتاب آثار باستانی و تاریخی لرستان میگوید((که شاید اجدادد انها سکاها بوده اند و سپس اعقاب این قومم با تحریف این کلمه وبا پسونداضافه به به این نام مشهور شده اند والا بعید بلکه ناروا است که اطلاق این نام را به این ایل از آن جهت بدانیم که جد آن ها سگ پرورش میداده اند ویا نام سگ در مفهوم(پاک و ارجمند)امده باشد و لقبی برا ی سکاهاست وترکیبی آن سکستان و سگزی هست که نمی تواند به معنی محل سگ و حالت نسبی و نوع آن باشد.اما در مورد اینکه اینان باقیمانده ای از قوم سکاها باشند مطلبی قابل بحث است که یتوان با توجه به نفوذی که این قوم داشت و برخوردها و جنگ هایی که با مادها داشته اند وهمچنین مسیر نفوذ آنان این ادعا را می توان عنوان کرد)) .

ریاست ایل سگوند با خانواده ی علی دوست نامی بوده است و پس از او خانجان و صفر خان و محمد حسن خان ریاست این ایل را بر عهده داشته اند. امروزه ه تیره ای از ایل سگوند به نامم علی دوست وجود دارد.

تا اوایل سلطنت محمد شاه قاجار (1250-1264ق)ریاست ایل سگوند با خوانداده ی علی دوست خان بوده است که آخرین آنان محمد حسن خان بوده است.در این هنگام تیره ی دیگری از این ایل به نام ((ختوا))با درگذشتن حاجی علی خداداد رئیس آن و روی کار آمدن چهار پسرش که با یکدیگر متحد شده بودند قوتی گرفتند.پسران حاجی خدادا به علت دشمنی که از قبل با طایفه ساکی داشتند بر علیه طایفه مزبور با طایفه بهاروند،غلاوند،میر ،جودکی وپپاپی که تحت شعاع طایفه ساکی بودندو از ظلم و ستم روسای این طایفه به تنگ آمده بودند متحد شده و حسین خان رئیس طایفه ساکی را به قتل رساندند.پس از یان ماجرا تیره مختوا وسران آن بر تیره علی دوست نیز تسلط یافته و از این زمان رئیس طایفه ی مختوا ریاست سگوند سگوند را بر عهده گرفت

پس از چندیبر سر ریاست ایل سگوند بین پسران حاجی خدادا اختلاف افتادوچون چهار برادر از دو مادر بودند از این رو برادران بطنی به هم پیوستند و در نتیجه ایل سگوند هم به دو شعبعه به نام سگوند حاجی علی خانی و سگوند رحیم خانی تقسیم شد

تا سال 1308 شممسی هر دو طایفه در کنار هم زندگی می کردند ولی در این سال صادق خان رئیس سگوند رحیم خانی یاغی شده و پس از نیرد مختصری که با نیروهای دولتی می کندمغلوب وفراری شده وی چند ماه متواری بود تا اینکه به دست یک نفر از اهالی سرخه که از طوایف شمالی خوزستان بود به قتل رید.طایفه او را دولت وقت به ناحیه شوش کوچانید و امروز نیز در هین ناحیه به سر می برد.پس از کشته شدن صادق خان دو پسر عمویش غلام خان پسر خان جان و محمد حسن خان پسر حسین خان سرپرستی طایفه طایفه سگوند رحیم خانی را به عهده گرفت و با دولت در سرکوبی اعراب همکاری نموده است.

 

تشکیلات اجتماعی و سیاسی طایفه سگوند

1)سگوند رحیم خانی:این طایفه از سال 1308 شمسی در کرانه نهر خرموشی که از رودخانه کرخه منشعب می شود و قسمتی از نطقه شوش را مشروب می سازد سکونت دارد.

2)طایفه سگوند حاجی علی خانی : این طایفه در نواحی ۀبستان ،زاغه ماهی ازنا و روستای زاهد سکونت داردو نطقه مسکونی آن در قسمت شرقی شهر خرم آباد بین رودخانه های آبدز و ارتفاعات کیرف کلا نامک و مادبا واقع شداه است.

روسای ایت قبیاه فتح الله خان و اگور خان بوده است .سگوند حاجی علی خانی ازدو قسمت اصلی و فرعی تشکیل شده است و در سال 1323 بالغ بر 500 خانوار بوده اند.

تیره های اصلیعبارتنداز :

مختوا، قلی، علی دوست، خداوردی، زینل، عالیخانی

تیره های فرعی عبارتنر از پیامنی، فقیر، چکمه سی ،ساکی، طایفه باجلوند، طایفه دالوند کایدرحمت

گویش آنان غیر از چند تیره لک مهاجر از هرو ،لری می باشد

+ نوشته شده در  جمعه هشتم مهر 1390ساعت 12:24  توسط محمد  | 

خاندان زینل تا به امروز

حاجی علی خانی

حاجی خداداد--> زینل

زینل --> عَلَه ( علی ) و جوجه

عَلَه ( علی ) --> طهماسب - اُورکَه - مه شاه - علی شاه - عزیز - دارا

اُورکَه --> جعفر - میرزا

جعفر --> جافر - نازل - فاضل - صفر

جافر --> علی اکبر - غضنفر - هوشنگ - علی اصغر - مظفر

نازل --> عیسی - ابوالحسن

فاضل --> نیکو - بیات - فرزاد

صفر --> بهرام

میرزا --> حیدر - هاشم - شمس الله - نصیر - ملک محمد

حیدر --> علی محمد - سالار - محمد - احمد

سالار --> شهرام - فرشید

محمد --> آرمان

هاشم --> کیانفر - مراد

کیومرث --> محمد رضا

مراد --> علی - مهدی

شمس الله --> مصطفی - داریوش

نصیر --> منوچهر - سعید - کیانوش - وحید

منوچهر --> مهدی - هادی

ملک محمد --> محمود - مسعود - محمد

مسعود --> مسلم

 

+ نوشته شده در  جمعه هشتم مهر 1390ساعت 9:45  توسط محمد  | 

لر

 

 


 

فهرست طایفه‌های لرستان

فهرست طایفه‌های لرستان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری, جستجو

فهرست طایفه‌های لرستان به پراکندگی و جزئیات طایفه‌ها ساکن و وابسته به این استان می‌پردازد.لرستان، یکی از استان‌های غربی ایران است. این استان ۲۸٫۲۹۴ کیلومتر مربع مساحت دارد و جمعیت آن در سرشماری سال ۱۳۸۵ بالغ بر ۱٫۷۱۶٫۵۲۷ نفر گزارش شده‌است.[۱] این استان سیزدهمین استان ایران از نظر جمعیت می‌باشد و یکی از استان‌های پرجمعیت ایران به شمار می‌رود.خرم‌آباد مرکز استان و بروجرد دومین شهر بزرگ آن است. طبق آمار سال ۱۳۸۵، خرم‌آباد بیست و دومین شهر بزرگ ایران و بروجرد بیست و هشتمین شهر بزرگ کشور است. لرستان سرزمینی کوهستانی است و غیر از چند دشت محدود، سراسر آن را کوههای زاگرس پوشانده‌است.

فهرست مندرجات

[نهفتن]

[ویرایش] موقعیت لرستان

منطقه کوهستانی لرستان به دلیل داشتن مراتع فراوان و داشتن اقلیم‌های مختلف از دیرباز از مراکز مورد توجه ایل‌ها و طایفه‌های کوچرو بوده‌است که برای چراندن دامهای خود بین نقاط سردسیر شمال و شرق لرستان و نواحی گرمسیری جنوب و غرب آن در رفت و آمد بوده‌اند. به استثنای شهرهای تاریخی مانندخرم‌آباد، بروجرد و الشتر که در دوره‌هایی رونق یافته و به محیطی چند فرهنگی تبدیل شده بودند، زندگی طایفه‌ای و عشیره‌ای روش غالب زندگی برای بیشتر ساکنان این منطقه بوده‌است. به همین روی، ایل‌ها و تیره‌های فراوانی از لکها، لرها و بختیاری‌ها در لرستان ساکن شده‌اند که برخی از آنان بومیان لرستان بوده‌اندمانند طایفه خورشیدوند که بازماندگان اتابکان هستند و گروههایی نیز در دوره‌های مختلف تاریخی به این منطقه کوچیده و یا کوچانیده شده‌اند.[نیازمند منبع]

[ویرایش] ایلات لرستان

یک‌جانشینی عشایر و گسترش زندگی در روستاها و شهرها، باعث دگرگونی در شیوه زندگی مردمان شده‌است. امروزه وابستگی‌های قومی و طایفه‌ای کم رنگ تر شده و با مهاجرت‌های درون استانی و برون استانی، آمیزش با سایر اقوام و نیز با تغییر نام‌های خانوادگی، نشانه‌های وابستگی‌های طایفه‌ای در حال رنگ باختن است.

مثال سازمان ایل در لرستان :

فهرست زیر شامل ایلها و طایفه‌هایی است که در محدوده استان لرستان امروزی یک‌جانشین شده و زندگی می‌کنند. برخی طوایف ساکن استان‌های دیگر هستند که در این فهرست نیامده‌اند.[۲][۳][۴]

[ویرایش] مهاجرت به لرستان

حمدالله مستوفی در باره مهاجرت اقوام غیر لر به واسطه رونق لرستان در زمان حکومت اتابکان لرستان این گونه می‌گوید:

« تومان لر کوچک ولایتی معتبر است و در ذکر مقام لران و سبب وقوع اسم لری برایشان یاد کرده شدند که درکول مارود بودند چون در آن کول مردم بسیار شدند هرگروهی بموضعی رفتند و ایشان را بدان موضع بازخواندند چنانکه در آن، چنگردی اوتری و هر قبیله از لران که در آن کولی مقام نداشتند لر اصلی نباشند. چنانکه کوشکی، کنبلی، روزبهانی، ساکی، سادلرینی، داودی، عباسی، محمد کماری و گروهی (و) جنک رومی که امرای لر و خلاصه ایشانند از شعبه سلغوری اند  »

حمدالله مستوفی همچنین در مورد سایر اقوام که از مهاجران در زمان اتابکان به لرستان هستند این گونه می‌گوید:

« و از شعب دیگران این اقوام اند؛ کارندی، جنکردی، فضلی، سنوندی، الانی، کاه کاهی و رجوارکی، دری، ویراوند، و مابکی، داری، آبادکی، ابوالعباسی، علوممائی، کچائی، سلکی، خودکی، بندوئی و جز ایشان منشعب شدند اما قوم ساهی ارسان ارکی بیهی اگر چه زبان لری دارند لر اصلی نیستند و دیگر دیهاء مارود، لر نیستند روستایی اند و این طوایف تا شهور سنه خمسین و خمسمائه هرگز سروری علی حده نداشته‌اند و مطیع دارالخلافه بوده در فرمان حکام عراق عجم بوده‌اند.  »

[ویرایش] ایلات لکی

لکها پر جمعیت‌ترین ایلات ساکن شرق لرستان هستند که به صورت طایفه‌های کوچک متعددی گسترش یافته و زندگی می‌کنند و در بیشتر در شرق لرستان پراکنده شده‌اند. گویش این ایلات لکی و یا لکی در ترکیب با فارسی و لهجه‌های لری می باشد.

[ویرایش] ایل باجلوند

ایل باجلوند یا باجلانی اتحادیه ای از پنج طایفه است که عبارتند از:

  • سگوند
  • یاراحمدی
  • قایدرحمت
  • آروان
  • دالوند

بارون دوبد گردشگر روسی نیز در حدود دوقرن پیش در جدول بندی طوایف لر کوچک طوایف دالوند و سگوند را به ایل باجلانی نسبت داده است.[۵]

طایفه زینل سگوند در حد فاصل ازنا ( ایمان اباد ) و گریت در ناحیه ای به نام مهمیل ساکن بودند که شامل روستاهای احمد آباد ، قلعه شیخ ، جعفر آباد و ده نو می باشد .

در سال های گذشته رودخانه ای پر آ ب در این منطقه ( مهمیل ) جریان داشته که باعث سرسبزی منطقه و حاصلخیزی خاک شده بود اما در طی چند سال اخیر آب این رودخانه بسیار کم شده تا حدی که برخی از ساکنین این منطقه از جمله مردم روستای جعفر آباد روستای خود را ترک نموده و به شهر های مختلف از جمله : تهران ، کرج ، خرم آباد ، اندیمشک ، اهواز و ... مهاجرت نموده اند .

دو ایل باجلوند و بیرانوند بیشتر در بخش زاغه شهرستان خرم‌آباد و بخشی نیز در قسمتی از سیلاخور علیا در نزدیکی شهر بروجرد ساکن شده‌اند اماایل باجلوند تا شمال خوزستان، اندیمشک و اطراف شوش و همچنین بخش کوچکی از دزفول ساکن شده‌اند و گروهی نیز چادرنشین مانده‌اند.[۶]

[ویرایش] ایل بیرانوند

ایل بیرانوند در مرکز، جنوب و غرب لرستان و بویژه شهرستان خرم‌آباد ساکن هستند و از بزرگترین ایلات لرستان هستند.این ایل در اتفاقات مربوط به اواخر حکومت قاجار و اوایل حکومت رضاشاه نقش مهمی را در لرستان ایفا نموده است.عده‌ای از ایل بیرانوند به دلیل شورش در این زمان به بخش‌های مختلف ایران تبعید شدند.برخی طوایف اصلی ایل بیرانوند عبارتند از:

  • شمس بیرانوند
  • زیدعلی
  • بارانی
  • پیرداده
  • کر بیرانوند
  • صفر بیرانوند
  • متش
  • تاری
  • ممصارم
  • میخک
  • حافظ
  • مصطفی‌وند
  • نقی
  • کوسه
  • سپهوند
  • زنجفیل
  • اسکین
  • الماس
  • مراد
  • جمشید
  • جیجه‌ون
  • بزن
  • چغلون

[ویرایش] ایل پاپی

ایل پاپی به بالاگریوه نزدیک است.مردم ایل پاپی در اندیمشک، طوایفی از آن در جنوب شهرستان خرم‌آباد و در بخش پاپی این شهرستان ساکن هستند.مهاجرت‌ها و تداخل جمعیتی در سال‌های اخیر، ایل پاپی را به سمت لرستان سوق داده است . ولی به طور دقیق خاستگاه و زیستگاه اولیه ایل پاپی خوزستان و سرزمین‌های بختیاری نشین بوده‌است که اغلب آن سرزمین‌ها هم اکنون ترکیبی دوگانه دارند. طوایف عمده ایل پاپی به شرح ذیل است :

  • صاد
  • مرادی
  • ناصری
  • مالزیری
  • حیدری
  • یعقوب وند
  • کشوری
  • خدمه
  • خورشیدوند
  • دوزقی
  • مدهنی
  • درویشوند
  • گیمدی وند
  • موزونی

سر سلسله این ایل مراد می‌باشد که فرزندش به نام محمد ناصر با ساخت قلعه ای در شمال شهر اندیمشک که اکنون به نام قلعه محمد ناصر معروف است مرکزیت این طایفه را بنا نهاد.ایل پاپی از نظر گویش و فرهنگ با لرهای بختیاری همخوانی دارد.[نیازمند منبع]

[+ نوشته شده در  پنجشنبه هفتم مهر 1390ساعت 11:38  توسط محمد  |